LOGO
edited by
EN
Impact Factor dla Psychiatrii i Psychologii Klinicznej: 0.4

Z radością i satysfakcją informujemy, że „Psychiatria i Psychologia Kliniczna” (Journal of Psychiatry and Clinical Psychology) po raz kolejny uzyskała należne jej miejsce w elitarnym gronie periodyków legitymizujących się wskaźnikiem oddziaływania IF. Nasz wskaźnik za rok 2025 to 0,4.

„Psychiatria i Psychologia Kliniczna” organem naukowym Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej

Redakcja „Psychiatrii i Psychologii Klinicznej” informuje, że od 2023 roku czasopismo jest organem naukowym Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej (PTPK), wydawanym pod patronatem i ze wsparciem merytorycznym Towarzystwa.

Wskaźniki skuteczności i efektywności w badaniach nad psychoterapią – Wprowadzenie redakcyjne (2/2026)

W 2025 roku podczas rozmowy grupy badaczy i klinicystów, których łączyło zainteresowanie badaniami nad psychoterapią, pojawiło się pozornie proste pytanie: jakie są efekty psychoterapii i w jaki sposób należy je oceniać? Oczywiście pytania te były stawiane już wcześniej. Jednak w kontekście szerszej debaty dotyczącej kierunku rozwoju wiedzy naukowej na temat psychoterapii uznaliśmy, że warto zadać je ponownie. Przeglądy dotychczasowego piśmiennictwa konsekwentnie wskazywały na uderzającą różnorodność obszarów i wskaźników oceny, co znacznie utrudniało porównywanie wyników poszczególnych badań i ograniczało możliwość formułowania wniosków. To właśnie w trakcie tej rozmowy narodził się pomysł przygotowania niniejszego numeru specjalnego. Ogłosiliśmy nabór artykułów poświęconych wskaźnikom skuteczności i efektywności psychoterapii. Powstały zbiór prac odzwierciedla coś, na co liczyliśmy, choć nie mogliśmy tego zakładać z góry: autentyczny dialog między doświadczeniem klinicznym a badaniami naukowymi. 

Rezygnacja z wersji papierowej

Uprzejmie informujemy, że począwszy od numeru 2/2023 „Psychiatria i Psychologia Kliniczna” będzie się ukazywać jedynie w wersji elektronicznej – w trybie open access.

1 marca 2023 r. – zmiana sposobu nadsyłania prac do redakcji

W dniu 1 marca 2023 r. Redakcja uruchomiła system do elektronicznej obsługi manuskryptów. Obecnie prace wraz z załącznikami należy przesyłać wyłącznie za pośrednictwem panelu.

Opłata za publikację artykułu

Od dnia 12 czerwca 2025 r. (decyduje data zgłoszenia pracy w systemie) wydawca „Psychiatrii i Psychologii Klinicznej” (Journal of Psychiatry and Clinical Psychology) wprowadza odpłatność za publikację artykułu w wysokości 700 zł/160 euro.

Pomiar orientacji na przyszłość wśród nastolatków. Opracowanie i walidacja krótkiej skali

Celem badania było opracowanie krótkiego narzędzia w języku polskim do pomiaru orientacji na przyszłość wśród młodzieży. W badaniu przeprowadzonym online w Polsce w województwie lubuskim uzyskano dane od 8950 uczniów z trzech roczników (13-latki, 15-latki, 17-latki).

Katarzyna Porwit, Zbigniew Izdebski
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (3): 223–229
Resentyment jako mediator między wsparciem społecznym a symptomami depresji u osób po zabiegach kardiochirurgicznych

Celem niniejszego badania była ocena roli resentymentu jako predykatora w relacji między postrzeganym wsparciem społecznym a nasileniem objawów depresyjnych u pacjentów po zabiegach kardiologicznych. Dotychczasowe badania wskazują, że procesy regulacji emocji odgrywają istotną rolę w przebiegu choroby oraz w procesie zdrowienia. Brakuje jednak analiz uwzględniających znaczenie resentymentu – rozumianego jako trwały wzorzec negatywnych reakcji emocjonalno-poznawczych – w kontekście funkcjonowania psychicznego i adaptacji do choroby somatycznej. Prezentowane badanie wypełnia tę lukę badawczą, dostarczając empirycznych danych na temat roli resentymentu w psychologicznych uwarunkowaniach zdrowia.

Mariusz Grzegorz Karbowski
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (3): 243–251
O wdrażaniu praktyki opartej na dowodach i tolerowaniu niepewności w psychoterapii – praktyczny przewodnik

W ostatnich dekadach badania dostarczyły wielu użytecznych dla praktyki klinicznej i terapeutycznej informacji na temat efektywności różnych modalności psychoterapii oraz znaczenia swoistych i wspólnych czynników leczących w osiąganej zmianie. Artykuł jest adresowany głównie do praktykujących psychoterapeutów, zastanawiających się nad efektywnością własnej pracy terapeutycznej w kontekście wyników badań.

Monika Olga Jańczak, Lidia Cierpiałkowska, Dominika Górska
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (2): 113–126
Długa droga przed nami. Wyzwania w definiowaniu i pomiarze zmiany w badaniach RCT nad skutecznością długoterminowej psychoterapii zaburzeń osobowości

Rosnący nacisk na praktykę opartą na dowodach w psychoterapii zwiększył zapotrzebowanie na wysokiej jakości dane empiryczne potwierdzające skuteczność leczenia zaburzeń osobowości. Psychoterapia długoterminowa w tym obszarze wiąże się ze specyficznymi wyzwaniami, szczególnie w zakresie projektowania i realizacji randomizowanych badań kontrolowanych. Na poziomie koncepcyjnym trudności te wynikają z wielości mechanizmów zmiany oraz ze złożonej i rozciągniętej w czasie trajektorii procesu terapeutycznego. Z perspektywy organizacyjnej badania nad psychoterapią długoterminową wymagają złożonych procedur oraz znacznych zasobów finansowych i ludzkich. Dodatkowym wyzwaniem jest wybór głównych wskaźników zmiany oraz narzędzi ich pomiaru, również w kontekście przejścia od modeli kategorialnych do dymensjonalnych w rozumieniu patologii osobowości.

Jerzy Bandel, Agnieszka Izdebska, Daniel Zając, Joanna Franczyk, Magdalena Wojciechowska, Katarzyna Wójcik-Pyrć, Michał Sieński, Monika Olga Jańczak
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (2): 127–140
Osobowość typu D i akceptacja choroby w grupie pacjentów onkohematologicznych i hematologicznych

Wzrastająca liczba zachorowań na choroby układy krwiotwórczego stanowi istotny problem zdrowia publicznego i ma wymiar indywidualny. Osobowość typu D (stresowa) i akceptacja choroby przez pacjenta mogą wpływać na przebieg choroby, jakość jego życia i efektywność terapii. Celem badania było określenie częstości występowania osobowości typu D u pacjentów onkohematologicznych i hematologicznych oraz ocena różnic w tej częstości i w akceptacji choroby.

Angelina Patrycja Kaleta-Pilarska, Grzegorz Marek Brożek
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (1): 11–15
Poziom wiedzy na temat przeszczepienia nerki a nasilenie depresji oraz odczuwanego lęku i stresu u pacjentów przed wykonaniem zabiegu

Celem niniejszego badania była próba oceny poziomu wiedzy na temat przeszczepiania nerki u polskich pacjentów oczekujących na jej transplantację oraz sprawdzenie, czy wiedza ta ma związek z odczuwanym lękiem, stresem i nasileniem objawów depresji. 

Mirella Wojciechowska, Aleksandra Stańska
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (1): 29–36
Kwestionariusz Ogólnej Oceny Funkcjonowania (KOOF-58) i jego wersja skrócona (KOOF-13) – normalizacja, trafność, rzetelność i punkty odcięcia na podstawie badania w reprezentatywnej próbie ogólnopolskiej i dwóch grupach klinicznych

Kwestionariusz Ogólnej Oceny Funkcjonowania (KOOF-58) jest polskim, powszechnie dostępnym narzędziem mierzącym funkcjonowanie społeczne (trzy skale) i różnorodne objawy psychopatologiczne (10 skal). Celem pracy było opracowanie krótkich, alternatywnych wersji kwestionariusza (KOOF-13-A i KOOF-13-B) oraz ich dalszy rozwój poprzez weryfikację struktury czynnikowej, dodanie norm, punktów odcięcia między osobami z populacji ogólnej i grupami klinicznymi, replikację rzetelności i rozszerzenie danych dotyczących trafności.

Rafał Styła
Psychiatr Psychol Klin 2025; 25 (4): 317–327
Zmiany trybu życia w kontekście dynamiki motywacji i poczucia umiejscowienia kontroli w procesie zdrowienia i rehabilitacji u pacjentów z rozpoznaniem zawału mięśnia serca

Spośród złożonych czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca tryb życia należy do dominujących zmiennych wpływających na jej wystąpienie oraz przebieg. Przedmiotem analizy w niniejszej publikacji był związek między procesem emocjonalno-motywacyjnym, który występuje w sytuacji kryzysu choroby i zagrożenia życia, a realnie podejmowanymi zmianami w kierunku zdrowienia u pacjentów z rozpoznaniem zawału mięśnia serca (N = 98). Rozumienie motywacji oparto na teorii samodeterminacji.

Magdalena Jaśko, Krystian Pławski, Mariusz Wiśniewski, Jerzy Matysek
Psychiatr Psychol Klin 2025; 25 (4): 328–336
Meandry konceptualizacji. Część 1. Kiedy konceptualizacja spotyka się z diagnozą

W artykule przedstawiono znaczenie konceptualizacji przypadku w psychoterapii poznawczo-behawioralnej. Konceptualizacja to kluczowy element pozwalający terapeucie zrozumieć problemy pacjenta i zaplanować adekwatny proces psychoterapii. 

Artur Kołakowski, Krzysztof Piórowski, Jeremi Strzałek
Psychiatr Psychol Klin 2025; 25 (3): 190–196
Somatyczne odpowiedzi na zdarzenia traumatyczne i ich leczenie za pomocą oddziaływań psychoterapeutycznych poznawczo-behawioralnych oraz technik trzeciej fali – przegląd badań

Artykuł porusza problematykę objawów somatycznych pojawiających się w reakcji na wydarzenie traumatyczne. Jego celem jest zaprezentowanie zespołu stresu pourazowego (post-traumatic stress disorder, PTSD) oraz złożonego zespołu stresu pourazowego (complex post-traumatic stress disorder, cPTSD) z uwzględnieniem aktualnych kryteriów diagnostycznych oraz opisanie ważnych z punktu widzenia psychoterapii objawów towarzyszących doświadczeniom traumatycznym.

Klaudia Siwek, Jeremi Strzałek, Agnieszka Maria Pawełczyk
Psychiatr Psychol Klin 2025; 25 (3): 205–215
Program Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym w ramach Narodowego Programu Zdrowia 2021–2025. Realizacja zadań w roku 2021

Analiza działań z zakresu zapobiegania zachowaniom samobójczym realizowanych w 2021 roku w ramach Celu operacyjnego 3: Promocja zdrowia psychicznego Narodowego Planu Zdrowia 2021–2025. Opracowanie i zestawienie informacji dotyczących realizacji działań z zakresu zapobiegania zachowaniom samobójczym pochodzących z bazy danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB ze wskaźnikami samobójstw za ten okres. Dane zostały przedstawione w ujęciu wojewódzkim z wyszczególnieniem przykładów zadań realizowanych w ramach poszczególnych kategorii zadań.

Aleksandra Joanna Kielan, Marlena Wanda Stradomska
Psychiatr Psychol Klin 2025; 25 (2): 80–89
Ocena relacji pomiędzy regulacją emocji i funkcjami wykonawczymi w anoreksji oraz bulimii psychicznej

Zaburzenia odżywiania określają zbiór nieprawidłowych zachowań, postaw i emocji wobec odżywiania się oraz wyglądu własnego ciała. Anoreksja i bulimia psychiczna charakteryzują się sztywnymi oraz impulsywnymi zachowaniami, które mają na celu kontrolę masy ciała i jego kształtu. Z piśmiennictwa wynika, że czynnikami podtrzymującymi objawy zaburzeń odżywiania mogą być deficyty funkcji wykonawczych oraz trudności w zakresie regulacji emocji. Celem badań była analiza zależności między funkcjami wykonawczymi, regulacją emocji a występowaniem zaburzeń odżywiania.

Kinga Maria Gałuszka
Psychiatr Psychol Klin 2025; 25 (2): 97–106
Właściwości psychometryczne polskiej wersji językowej Autism Spectrum Quotient: Children’s Version (AQ-Child)

Wczesne wykrycie zaburzeń w rozwoju u dzieci pozwala na wdrożenie interwencji wspierających ich rozwój, jak również zdrowie psychiczne i dobrostan zarówno dzieci, jak i ich rodziców. Zaburzenie ze spektrum autyzmu należy do najpóźniej rozpoznawanych zaburzeń w rozwoju. Istotną rolę w procesie wczesnego rozpoznawania tego zaburzenia odgrywają procedury przesiewowe z wykorzystaniem zwalidowanych narzędzi, takich jak Autism Spectrum Quotient w wersji dla dzieci. Prezentowane badanie miało na celu zweryfikowanie właściwości psychometrycznych polskiej wersji językowej tego narzędzia.

Iwona Omelańczuk, Ewa Pisula
Psychiatr Psychol Klin 2025; 25 (2): 107–112